Het oudste 'libero comune' van Italië
Lazise heeft een claim die zelden gehoord wordt: het is de oudste 'libero comune' (vrije gemeente) van Italië. In 983 verleende keizer Otto II aan Lazise het recht op zelfbestuur, eeuwen voor de meeste Italiaanse stadstaten ontstonden. Dat oude statuut heeft het dorp altijd serieus genomen — en je merkt het aan de stadsplanning: een ommuurd centrum met vier poorten, een eigen kasteel en een aparte stadhuisarchitectuur.
In 2026 heeft Lazise nog steeds dat ommuurd-dorp-karakter dat het zo bijzonder maakt. Je komt het centrum binnen via een van de vier poorten — Porta San Zeno, Porta Cansignorio, Porta Lion en Porta Nuova — en wandelt over kasseien tussen oude huizen. Auto's mogen er niet in. Het effect is theatraal en aangenaam in vergelijking met dorpen waar het verkeer dwars door het centrum loopt.
Lazise ligt aan de oostkant tussen Bardolino en Peschiera, op een vlakte die zich richting de heuvels van Valpolicella uitstrekt. Met de auto ben je in 25 minuten in Verona, in 10 minuten bij de pretparken Gardaland en Caneva.
Door de poorten en langs de wallen
Het Scaliger-kasteel — alweer een Scaliger want de Veronese familie heerste in de Middeleeuwen over de hele oostkant — staat aan de noordkant van het centrum, half in het water. Het is een privé-bezit en niet vrij toegankelijk, maar je kunt de muren rondom volgen en de poort van buitenaf bekijken.
De stadsmuren zelf zijn deels nog intact en op enkele plekken kun je erbovenop wandelen. De wallen-wandeling rond het centrum duurt ongeveer een half uur en geeft afwisselend uitzicht op het meer en de daken van het dorp.
Het centrum is compact. Piazza Vittorio Emanuele II is het hoofdplein met de oude Dogana Veneta — een groot Venetiaans tolhuis uit de zestiende eeuw, nu een congrescentrum. Vanaf hier loopt de hoofdstraat richting de Porta San Zeno aan het water.
Onder de Dogana Veneta liggen de oude vissershavens — een rij houten kades met kleine boten en een paar terrassen die direct aan het water zitten. In de avond is dit de gezelligste plek van Lazise.
De thermale bronnen van Cola: warm water net buiten
Op vijf kilometer ten oosten van het dorp ligt de thermale parking Parco Termale del Garda — beter bekend als Cola — een uitgebreid complex met thermale baden in een park. Het is een van de minder bekende thermale plekken aan het meer, maar populair onder weekendtoeristen uit Verona en Brescia.
Het water komt op met 37°C uit een natuurlijke bron en wordt verdeeld over zes verschillende baden — van enkele meters in een groot openluchtbad tot kleinere binnenbaden voor wellness. Er is een sauna-complex, massage en behandelingen.
Toegang kost €36 voor een hele dag in 2026, €24 voor een halve dag. Open dagelijks van 9 tot 23 uur in het zomerseizoen. Reservering vooraf is niet verplicht maar in juli-augustus wel aan te raden.
Voor wie wil combineren: een ochtend in het centrum van Lazise + middag in Cola is een populaire dag-indeling. Een shuttlebus rijdt tussen 9 en 18 uur tussen de Piazza Vittorio Emanuele en het thermale park.
Praktisch: bereikbaarheid en eten
Met de auto: Lazise ligt aan de SR249. Vanuit Verona 25 minuten, vanuit Peschiera 10 minuten. Parkeren binnen de muren is verboden voor niet-bewoners; gebruik de grote parkings net buiten (vanaf €1,50 per uur in 2026).
Met de trein: dichtstbijzijnde station is Peschiera del Garda (10 minuten met de auto of bus). Vanuit Verona-Porta Nuova ben je in 25 minuten in Peschiera met de regionale trein.
Met de bus: lijn ATV 483 vanaf Verona naar Riva del Garda stopt hier, reistijd ongeveer 40 minuten.
Met de boot: Navigarda heeft een halte direct in het centrum, vlak naast de Dogana Veneta.
Eten: in het centrum zijn veel toeristische restaurants — vermijd de eerste twee straten vanaf de Porta San Zeno. Iets dieper de stad in vind je Trattoria Vecchia Lazise (klassiek, betaalbaar) en La Posta (lakefiskerij specialiteiten). Voor pizza is Il Vecchio Mulino een goede klassieker.
Voor zoetigheid: Gelateria Riviera op het Piazza Vittorio heeft een goede reputatie en is al jaren een familiebedrijf.
Wanneer is Lazise op zijn best?
Mei tot oktober is hoogseizoen. In juli en augustus is het in het centrum druk, vooral op zonnige weekenden. Net als veel andere oostkust-dorpen vult Lazise zich snel met dagjestoeristen vanuit Verona en de pretparken.
De maand mei is bijzonder: alle dorpen rondom zijn in bloei, de wallen kun je nog zonder gedrang rondlopen, en het is warm genoeg om buiten te eten. September is ook fijn, met de oogst van de Bardolino-wijngaarden in volle gang.
Winter is rustig. Lazise organiseert in december een traditionele kerstmarkt binnen de muren (een van de mooiste van het meer-gebied), met houten kraampjes, gluhwein en streekproducten. Data 2026: 1e tot 24e december.